-کدام نیاز، (از نیازهای بنیادین انسان) ، جامع نیازهای دیگر است؟ چرا؟

نیاز به « کشف راه درست زندگی»
چون این مسئله (کشف راه درست زندگی) باید هدف والا را نشان دهد، از آینده تصویری روشن ارائه دهد،‌ امنیت خاطر و امید بیافریند، راه رشد و تعالی را نشان دهد و برنامه‌ی زندگی فردی و اجتماعی ارائه دهد (که همه‌ی این کارها را انجام خواهد داد. (25/0 ذکر نیاز – 75/0 توضیح کافی) پاسخ در صفحه 7 کتاب آخرین پاراگراف ذکر شده است.

2-کدام یک از ویژگی‌های خاص انسان زمینه‌ساز نوع هدایت اوست؟ فقط نام ببرید.

قدرت تفکر و تعقل ( البته اگر به قدرت اختیار هم اشاره شو د نمره تعلق خواهد گرفت.)

3- با توجه به آیه‌ی زیر و ترجمه‌ی آن، معین کنید، این ترجمه مربوط به کدام قلمرو از قلمروهای رسالت می‌باشد؟ «قل اطیعوا الله و الرسول فان تولوا فان‌الله لا یحب الکافرین» آل عمران / 32
«بگو از خدا و رسول (پیامبر) ‌اطاعت کنید، پس اگر روی بگردانید ، همانا که خداوند کافران را دوست ندارد.»
الف- دریافت وحی و رساندن آن به مردم
ب- تعلیم و تبیین تعالیم دین (مرجعیت علمی)
ج- ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانین الهی (ولایت ظاهری)
د- ولایت معنوی

قلمرو « ولایت ظاهری» پیامبر اکرم (ص) جواب شماره ج است.

4- رابطه بین خاتمیت نبوت توسط پیامبر اکرم (ص) و نوع معجزه‌ی ایشان را تبیین نمایید.

چون پیامبراکرم (ص) آخرین پیامبر الهی است و نوع دعوت ایشان « جاودانه» است. یعنی جاودانگی ویژگی این دعوت است، پس باید معجزه‌ای جاویدان برای این دعوت ارائه نمایند. (چون معجزه سند حقانیت ادعا است) و این معجزه که در همه‌ی دوران‌ها حاضر است آوردن

5- دو مورد از ویژگی‌های اسلام را که سبب شده است پاسخ‌گوی نیازهای زمان باشد را نام برده برای هر یک مثالی بزنید.

چهار مورد در کتاب طرح شده است که ذکر دو مورد آن‌ها کافی است.
1- توجه به نیازهای ثابت و پایدار انسانی
2- تقدم روح و حقیقت تعالیم دینی بر شکل ظاهری آن : در بسیاری ازموارد دین بر شکل خاصی تأکید ننموده مثل حفظ آمادگی در برابر دشمن
3- وضع قواعد و اصول کلی برای حل مسائل جدید
4- دادن اختیارات خاص به حاکم و نظام اسلامی

6- در مورد آیه‌ی زیر به سؤال‌ها پاسخ دهید. « قل لا اسالکم علیه اجراُ الا الموده فی القربی» « بگو برای این از شما مزدی نمی‌خواهم.»
الف- بخش دوم آیه را ترجمه کنید.
ب- پیام این آیه را درباره‌ی امامت بنویسید.

الف- مگر دوستی نزدیکانم (مگر دوست داشتن نزدیکانم )را « یکی از دو جواب زیر و یا مطلبی با این مفهوم‌ها»
ب- چون مودت اطاعت می‌آورد و خداوند در جای دیگر اهل بیت پیامبر خود را معرفی نموده است. لذا دوست داشتن اهل بیت (ع) که به اطاعت آن‌ها منجر می‌شود مدنظر خداوند است و این همان امامت پس از پیامبر (ص) است. پیامبر خواستار دوستی اهل بیت شده است که دوستی آن‌‌ها منجر به اطاعت از آنان می‌شود.

7- غیبت امام زمان (عج) در مقابل ظهور ایشان است یا حضور؟ تفاوت ظهور و حضور در چیست؟

غیبت امام زمان (عج) در مقابل ظهور ایشان است. غیبت در برابر دو مفهوم قرار دارد ، ظهور و حضور. در مفهوم اول یعنی کسی یا چیزی وجود دارد ولی الآن نزد ما حاضر و ظاهر نیست، ولی در مفهوم دوم یعنی اصلاً وجود ندارد. امام (ع) غایب است، یعنی از نظرها پنهان است. مثل خورشید پشت ابر. توجه: آن‌چه در توضیح مهم است این است که دانش‌آموز فرق بین غایب و حاضر را بداند و توضیح دهد.

8- دو اصطلاح زیر را تعریف کنید؟
الف- تفقه ب- ولی فقیه

تفقه به معنای تفکر عمیق است. در این جا به معنای تفکر عمیق در دین می‌باشد. (5/0 نمره)
ولی فقیه: فقیهی که شرایط و توانایی لازم را برای برپایی و اداره‌ی حکومت اسلامی دارد و رهبری جامعه را به دست گرفته است. (5/0 نمره)

9- چرا باید به پدر و مادر نیکی کنیم و تلاش‌هایشان را قدر بدانیم؟

تذکر: اگر دانش‌آموز به نکته‌ی دیگری اشاره کند که درست ‌باشد نمره تعلق می‌گیرد.
تذکر: بیان هر یک از موارد زیر کافی و مورد قبول می‌باشد.
1- چون رستگاری (خوشبختی ) ‌انسان‌ها در گرو نیکی به پدر و مادر است.
2- هر یک از ما در آینده پدر و مادر می‌شویم و توقع داریم که فرزندانمان به ما نیکی نمایند پس باید ما نیکی کنیم تا به ما نیکی شود.

10- دو نکته از نکاتی که از آیه‌ی تطهیر (انما یرید الله لیذهب ...)‌ و داستان نزول آن به دست می‌آید را بنویسید.

در کتاب به سه نکته اشاره شده است.
1- این آیه واقعه عصمت حضرت فاطمه (س) حضرت علی ، امام حسن و امام حسین (علیهم‌السلام) را اعلام می‌کند.
2- اهل بیت به معنای خاص (یعنی اهل بیت مطهر و معصوم) و فقط همین پنج نفر از خانواده پیامبر اکرم(ص) هستند (شامل دیگر افراد خانواده نمی‌شود.)
3- چون این افراد (اهل بیت) معصوم‌اند، لذا سخن و عمل آنان معیار و ملاک است (نظر و عملشان برای ما حجیت دارد.)

11- مهم‌ترین مسائل و مشکلات اجتماعی و فرهنگی عصر پس از پیامبر اکرم (ص) چه چیزهایی بود؟ (4 مورد ذکر شو د)

5 مورد در کتاب ذکر شده است که بیان 4 مورد آن کافی است . (هر مورد 25/0 نمره)
1- ممنوعیت نوشتن احادیث پیامبر اکرم (ص)
2- پیدایش مسائل جدید با گسترش دنیای اسلام
3- تحریف در اندیشه‌های اسلامی و جعل احادیث
4- ظهور شخصیت‌ها و الگوهای غیرقابل اعتماد
5- تبدیل حکومت عدل نبوی به سلطنت قیصری و کسرایی

12- امتیاز دیدگاه شیعه درباره‌ی موعود نسبت به دیدگاه‌های دیگران در چیست؟ (2 مورد)

در کتاب به 4 مورد اشاره شده که بیان دو مورد آن‌ها کافی است. (هر مورد 5/0 نمره)
1- مدعیان فریب‌کار که خود را موعود معرفی نمایند به زودی شناخته می‌شوند و مردم فریب او را نمی‌خورند.
2- پیروان آن حضرت، ایشان را حاضر و ناظر بر خود و مردم می‌بینند.
3- این احساس در پیروان ایجاد می‌شود که می‌توانند با آن حضرت ارتباط برقرار کرده و برای رضایت ایشان تلاش کنند.
4- جامعه با وجود ایشان به صورت‌های گوناگون از هدایت امام برخوردار خواهد شد.

13- در مورد آیه‌ی زیر به سؤال‌ها پاسخ دهید.
« و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر
« ان الارض یرثها عبادی الصالحون » . « همانا نوشتیم در زبور پس از ذکر (تورات)
الف: بخش دوم آیه را ترجمه نمایید. ب: پیام این آیه را درباره‌ی آینده تاریخ بنویسید.

الف- حتماً زمین را بندگان صالح من به ارث می‌برند.
ب- خداوند به بندگان صالح خود وعده به قدرت رسیدن در جهان را می‌دهد.
ت- خداوند نیکوکاران و صالحان را به قدرت می‌رساند. توجه: یکی از دو مورد ذکر شده و یا مفهومی همانند آن‌ها قابل قبول است.

14- جملات زیر را کامل کنید.
الف: در عصر غیبت، مقام مرجعیت علمی در شکل ......... ادامه می‌یابد.
ب: تقلید در احکام دین به معنای .......... است.

الف – مرجعیت فقیه ب- رجوع به متخصص

15- تفاوت اساسی نظام اسلامی با سایر حکومت‌های دموکراتیک چیست؟

بیان یکی از چند مورد ذیل کفایت می‌کند و نمره تعلق می‌گیرد:
1- دموکراسی توجهی به اراده و خواست الهی ندارد، اما مبنای نظام اسلامی اراده و خواست خداوند است.
2- در دموکراسی ، حاکم، تابع قوانین دین نیست ولی در نظام اسلامی حاکم، تابع قوانین و مقررات خداوند است.
3- در دموکراسی، هدف تأمین خواسته‌های دنیوی است ولی در نظام اسلامی هدف اجرای قوانین الهی است. (ارزش‌های الهی)
4- در دموکراسی، عدالت اجتماعی جایگاه ویژه‌ای ندارد ولی در نظام اسلامی یکی از اهداف آن برای برپایی عدالت اجتماعی است.

16- روش انتخاب ولی فقیه در کشور ما ایران، براساس قانون اساسی، چگونه است؟

نکته محوری جواب: مردم خبرگان مورد اعتماد خود را انتخاب می‌کنند (مجلس خبرگان) و خبرگان هم یک فقیه واجد شرایط را بر می‌گزینند.
توجه: بیان این دو محور در هر قالب و جمله‌ای که باشد، مورد پذیرش قرار می‌گیرد.

17- اهداف اصلی ازدواج را بنویسید.

( 1 )

1- تأمین نیازهای جنسی
2- تأمین نیاز به آرامش و انس با همسر
3- رشد و پرورش فرزندان
4- تسهیل در رشد معنوی و اخلاقی (هر مو رد 25/0 نمره)

18- آیا نقش‌هایی را که اسلام بر عهده‌ی اعضای خانواده قرار داده، می‌توان جابه‌جا کرد؟ چرا؟

جواب درس 181 و 182 کتاب می‌باشد.

19- پس از مطالعه‌ی آیه‌ی زیر به سؤال‌ها پاسخ دهید.
« ولله العزه و لرسوله و للمومنین»
الف: ترجمه نمایید.
ب: از این بخش آیه درباره‌ی کرامت و عزت نفس چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟

الف: عزت از آن خدا، پیامبر و مؤمنین است.
یکی از پاسخ‌های زیر و یا موارد همانند آن قبول است.
ب: اگر کسی خدایی شد و دستورات او و پیامبرش را به کار بست، همانند خدا و رسولش عزیز و بزرگوار می‌شود.
ب- سرچشمه عزت خداست و پس از آن به رسول (پیامبرش ) و مؤمنین می‌رسد.

 

ب- عزت در درجه اول از آن خداست و سپس از آن پیامبر و مؤمنین.

20- جوانانی‌که ازدواج می‌کنند، در مقایسه با جوانان مجرد، زمینه‌ی دست‌یابی بیش‌تری به کدام فضیلت‌های اخلاقی را دارند؟ (4 مورد)

تذکر: بیان 4 مورد از موارد زیر کافی است:
1- حفظ بهداشت جسمی و روانی
2- مسئولیت‌پذیری
3- زندگی را هدف‌دار و با انگیزه می‌داند.
4- احساس استقلال ( و عدم تکیه بر دیگران)
5- حفظ تعادل شخصیتی
6- زندگی را معنادار می‌یابد.

 

.تمامی حقوق اين سايت متعلق به دفتربرنامه ريزی وتأليف کتب درسی می باشد ©

 

نمونه سئوال امتحانی درس قرآن و تعلیمات دینی 3 « دین وزندگی 3 »


برای مشاهده پاسخ سؤال ها روی سؤال ها كلیك كنید.

قبلی1 2 3 4 5 6 7 >> بعدی

1- آیات زیر راترجمه كنید ( 5/1 ) الف : فاتقوا اللّه واطیعون ب : ووصینا الانسان بوالدیه احسانا ج : لانفرق بین احد منهم و نحن له مسلمون

ترجمه هر بخش 5/0 نمره دارد. (به ترجمه تحت‌اللفظی نیز نمره تعلق می‌گیرد.

2- پیام آیات زیر را بنویسید . ( 5/1 ) الف : ان الارض یرثها عبادی الصالحون ( زمینه پیام : خواست و وعده الهی درباره پایان تاریخ ) پیام .......................... ب : من كان یرید العزه فللّه العزه جمیعا ( زمینه پیام : سرچشمه عزت از نظر قرآن كریم ) پیام : ............................... ج : و من آیاته ان خلق لكم ازواجا لتسكنواالیها ( زمینه پیام : یكی از زمینه های طبیعی تشكیل خانواده ) پیام : ...............

پاسخ هر بخش 5/0 نمره دارد. الف: پیروزی بندگان صالح (جبهه حق) است. ب: همه عزت از آن خداست. ج: نیاز به آرامش و انس رو حی با همسر است( که در این آیه ذکر شده ) به عبارات دیگری که همین معانی را برساند نمره تعلق می‌گیرد.

3- با توجه به آیات به سوالهای زیر پاسخ دهید . ( 2 ) الف : وانزلنا معهم الكتاب والمیزان لیقوم الناس با لقسط ( و با آنان كتاب و میزان را نازل كردیم تا مردم قسط را به پا دارند ) - چرا ولایت و رهبری از پایه های دین اسلام شمرده شده است ؟ ب : ولا تكونوا كالذین نسوااللّه فانسا هم انفسهم ( از آنانی نباشیدكه خدا را فراموش كردند پس خود آنه را از یادشان برد ) - از یاد بردن خود چه معنایی دارد و شامل كدام خود می شود ؟

پاسخ هر قسمت 1 نمره دارد. بخش الف: ص 54 قسمت ب بخش ب: یعنی بی‌توجهی به خود اصیل (بی‌توجهی به نیازها، ارزش‌ها و هدف‌ها) – شامل خود اصیل و عالی انسان است، زیرا این « خودی است که طالب ارزش‌ها و هدف‌های بی‌نهایت و خوبی‌های مطلق است.

4- دو جدول زیر را كامل كنید . ( 2 )
جدول شماره یك

دو اقدام ائمه در خصوص مرجعیت علمی

1-
2-

دو مورد از مجاهدتهای ائمه برای برقراری حكومت عدل

1-
2-

جدول شماره دو

دو راه شناخت فقیه واجد شرایط ( مرجع تقلید )

1-
2-

دو ویژگی مرجع تقلید

1-
2-

هر جدول 1 نمره دارد. هر بخش آن 25/0 نمره دارد. اقدامات مرجعیت علمی: تعلیم و تفسیر قرآن کریم، حفظ سخنان و سیره‌ی پیامبر - پاسخ به مسایل جدید و نیازهای نو، تربیت شخصیت‌های اسلامی. ( 2 مورد ذکر شود) مجاهدت برای برقراری حکومت: عدم تأیید حاکمان- معرفی خود به عنوان امام برحق، آگاهی بخشی به مردم- انتخاب شیوه‌های درست مبارزه. (2 مورد ذکر شود) راه شناخت فقیه: خود ما تشخیص دهیم، دو نفر عالم مورد اعتماد تشخیص دهند، یک فقیه مشهور باشد. ویژگی مرجع: با تقوا و عادل، زمان‌شناس، اعلم (داناتر از دیگران) (2 مورد ذکر شود.)

5- جاهای خالی را با كلمات و عبارتهایمناسب پر كنید . ( 2 ) الف : جامع ترین نیاز انسان ...................... است ، اگر عقل اطلاعات كافی نداشته باشد حكم آن ..................... نیست . ب : پویایی جامعه شیعه به دو عامل وابسته بوده است : الف : ....................................... ب : ....................................... ج : امام علی ( ع ) فرمودند : مردم دنیا دو دسته اند ، یك دسته به بازار جهان می آیند و............................................... دسته ای دیگر دراین بازار ............................................... د : نباید فاصله ای بین ............................ و ............................... زیاد شود و تشكیل خانواده به تأخیر افتد .

هر پاسخ 25/0 نمره دارد . عبارت داخل پرانتز نیز صحیح است. الف: کشف راه درست زندگی 25/0 - جامع (کامل) 25/0 ب: گذشته سرخ (اعتقاد به عاشورا) 25/0 - آینده‌ی سبز (باور به مهدویت) 25/0 ج: خود را می‌فروشند (برده می‌شوند ) 5/0 - خود را می‌خرند (آزاد می‌کنند) 25/0 د:بلوغ طبیعی و فکری 25/0- ازدواج 25/ 0

6- چرا اكنون ادیان مختلفی در جهان وجود دارد ؟ ( 1 )

ص26 - ذیل سئوال مذكور نمره به محتوای کلی پاسخ تعلق می گیرد . منشاء اختلاف و چند دینی آن دسته از رهبران دینی بوده‌اند که با آمدن پیامبر جدید، در مقابل دعوت او ایستاده او را به عنوان پیامبر نپذیرفته‌اند. ذكر مثال

7- چه رابطه ای میان ختم نبوت و نوع معجزه پیامبر اكرم ( ص ) است ؟ ( 1 )

ص 39 – ذیل عنوان ختم نبوت و معجزه جاویدان نمره به محتوای كلی پاسخ تعلق می كیرد ، گرچه با حجم كمتری پاسخ داده شود . از آن‌جا که پیامبر اکرم (ص) آخرین پیامبر و تعلیمات ایشان برای همه‌ی زمان‌ها و دوران‌های بعد از اوست، سند نبوت و حقانیت او نیز به‌گونه‌ای است که در همه‌ی زمان‌ها و دوران‌ها حاضر است و هم ‌اکنون نیز مخالفان را به آوردن سوره‌ای مانند سوره‌های خود دعوت می‌کند. اگر معجزه پیامبر (ص) از نوع کتاب و علم و فرهنگ نبود، نمی‌توانست شاهدی حاضر بر نبوت ایشان باشد.

8- این جمله را تحلیل كنید : « منتظران مصلح جهانی خود باید صالح باشند » ( 1 )

نمره به محتوای کلی پاسخ تعلق می گیرد و ضرورتی ندارد تمام این پاراگراف نوشته شود . شخص منتظر انسان مشتاقی است که نسبت به مطلوب خود شوق دارد.خواهان آن است . یعنی در مطلوب و مقصود خود خصوصیاتی می‌یابد که آن خصوصیات برای او زیبا و دوست‌داشتنی است و به همین جهت مشتاق و منتظر دیدن اوست. اگر حقیقتاً آن خصوصیات که یکی از آن‌ها مصلح بودن است برای انسان منتظر زیبا باشد. این شخص نیز می‌کوشد خود را به آن آراسته کند و گرنه انتظار او راستین نخواهد بود. نمره به محتوای کلی پاسخ تعلق می‌گیرد و ضرورتی ندارد تمام این پاراگراف نوشته شود.

9- دو فایده از فواید معلوم بودن مشخصات امام زمان ( عج ) و حضور ایشان در جامعه را بنویسید . ( 1 )

ذكر هر فایده ( 1 نمره ) ص 120 ذیل عنوان موعود در اسلام به شماره های اول تا چهارم . اول این که هر ماجراجوی فریب‌کاری که بخواهد خود را مهدی موعود معرفی کند به زودی شناخته می‌شود و مردم هوشیار فریب او را نخواهند خورد . دوم این که پیروان آن حضرت ، امام خود را حاضر و ناظر بیابند و بدانند که ایشان از اعمال شیعیان آگاهند و از فداکاری‌ آن‌ها اطلاع دارند. سوم این‌که آنان احساس می‌کنند که با امام حاضر و ناظر خود می‌توانند گفت‌وگو کنند و خواسته‌های خود را بیان کنند و برای به دست آوردن رضایت ایشان با امید تلاش کنند. چهارم این که جامعه به صورت‌های گوناگون از هدایت‌های امام برخوردار شوند.( دو مورد ذكر شود )

10- چرا می گوییم خانواده یك نهاد طبیعی است و متفاوت با سایر نهادهای اجتماعی است ؟ ( 1 )

ص 164 پاراگراف اول خانواده یک نهاد طبیعی و لازمه‌ی خلقت انسان است و بدون این نهاد ، حیات و تکامل انسانی با خطر جدی روبه رو می‌شود . به عبارت دیگر تشکیل خانواده زمینه‌های طبیعی دارد و این زمینه‌ها ، زن و مرد را به هم نزدیک می‌کنند و سبب شکل‌گیری خانواده می‌شود. ( نمره به محتوای کلی تعلق می‌گیرد و عین عبارت لازم نیست.)

11- چرا اسلام اذن پدر را برای ازدواج دختر ضروری می داند ؟( 5/1 )

ص 170 پاراگراف چهارم: کافی است فقط به محتوا اشاره شود. لطافت‌های روحی و ظرافت‌های عاطفی دختر، آن‌گاه که در فضای محبت و علاقه‌ی جنس مخالف قرار گیرد، احتمال نادیده گرفتن برخی واقعیت‌ها و کاستی‌ها را به دنبال دارد. به خصوص که دختران به خاطر حیا و عزت نفس قوی خود در ازدواج پیش‌قدم نمی‌شوند. طلب درخواست از طرف پسر و پذیرش از جانب دختر است. در چنین مواقعی، پدر که بر احساسات خود غلبه دارد و نیز دارای تجارب فراوان و شناخت کامل از جنس مرد است، می‌تواند به‌سان باغبانی از گل لطیف و ظریف خویش مراقبت کند و به راهنمایی او بپردازد.

12- ولایت معنوی چیست ؟ این مسئولیت در عصر غیبت بر عهده چه كسی است ؟ ( 5/1 )

ص 133 ذیل به عنوان ولایت معنوی امام در عصر غیبت کبری ( مفهوم زیر را رسانده باشد كفایت می كند ) ولایتی که خداوند به پیامبر اکرم (ص) و ائمه‌ی اطهار (ع) داده است به خاطر آن است که امام به آن درجه از کمال رسیده که به اذن خدا عالم غیب را مشاهده می‌کند و بر اسرار هستی آگاهی دارد. باطن انسان‌ها برای او آشکار بوده و به اذن الهی به آنان در مسیر تعالی یاری می‌رساند. (1 نمره) بر عهده‌ی امام زمان (عج) «5/0 نمره»

13- سه نكته مهمی كه از نزول آیه تطهیر ( انما یرید اللّه لیذهب ... ) به دست می آید را بنویسید. (5/1)

ذکر هر مورد 5/0 نمره 1- این واقعه عصمت حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه (س) و امام حسن و امام حسین (علیهم‌السلام) را اعلام می‌کند. 2- اهل بیت به معنای خاص یعنی اهل بیت مطهر و معصوم فقط همین پنج نفر از خانواده‌ی پیامبر هستند. 3- با توجه به عصمت اهل بیت سخن و عمل آنان معیار و ملاک است و اگر درباره‌ی احکام یا معارف نظری ارائه کردند آن نظر برای حجیت دارد و باید عمل کنیم و بپذیریم.

14- نظام اسلامی و سایر حكومت های دموكراتیك را با یكدیگر مقایسه كنید . (5/1 )

ذکر ویژگی‌های نظام اسلامی و حکومت دموکراتیک هر کدام 75/0 نمره دارد. مبنای نظام اسلامی : حاکمیت اراده و قانون الهی بر همه‌ی بخش‌های جامعه با خواستار قبول مردم (مردم سالاری دینی) مبنای حکومت دموکراتیک: خواست اکثریت مردم برسرنوشت جامعه حاکم است نه فرد یا گروهی خاص. هدف نظام اسلامی: فراهم آوردن بستر عدالت ا جتماعی برای رشد وتعالی مردم هدف حکومت دموکراتیک: تأمین خواسته‌های دنیوی مردم، مخالفت‌یابی‌تفاوتی نسبت به ارزش‌های الهی

 

.تمامی حقوق اين سايت متعلق به دفتربرنامه ريزی وتأليف کتب درسی می باشد ©

 

- چرا دستاوردهای علمی نمی تواند پاسخ دهنده نیازهای بنیادین انسان باشد ؟ ( 1 ) ص 8 و 9

در اصل محدودیت‌های علم، همان محدودیت‌های عقل است. اما اگر دانش‌آموز هر یک از عبارت‌های زیر یا عبارتی مانند آن را بنویسد کافی است.
- زیرا احتمال خطا در آن وجود دارد (مطمئن نیست).
- بر معاد اطلاع و احاطه‌ای ندارد.
- علم نمی‌تواند به آگاهی کاملی نسبت به آینده جهان و انسان دست یابد.
- علم به همه ابعاد روحی و جسمی انسان آگاهی كامل ندارد.

2- عبارتهای زیر را كه درباره هدایت انسان است ، تكمیل كنید : ( 75/ ) ص 14
الف : حجّت ظاهر خداوند .......................... هستند .
ب : حجّت باطن خداوند ......................... است .
ج : وسیله فهم در معرفت پیام الهی ...................... است .

الف: پیامبران و امامان ب : عقل ج : عقل
- هرقسمت 25% نمره

3- به چه ویژگی هایی ویژگی های فطری می گوییم ؟ ( 75/ ) ص 22و 23

ویژگی‌هایی که در اصل خلقت و آفرینش مخصوص انسان قرار داده شده است و همه انسان‌ها با این و یژگی‌ها خلق شده‌اند ( به دنیا آمده‌اند) «یا عبارتی با مضمون عبارت فوق»
بیان هر ویژگی( 5/ ) نمره

4- كدام یك از ویژگی های زیر فطری هستند ؟ ( 1 ) ص 23
- گرایش به علم و آگاهی
- هنر مدیریت
- علاقه به نویسندگی
- بی نهایت طلبی در خوبی ها

گرایش به علم و آگاهی – بی‌نهایت‌طلبی در خوبی‌ها

5- چرا ادعای پیامبری باید همراه معجزه باشد ؟ ( 1 ) ص 38 و 39

پاسخی با مضمون یکی از پاسخ‌های زیر:
- برای این که اثبات کنند که از طرف خداوند پیام آورده‌اند.
- برای این که اثبات کنند که از طرف خداوند به پیامبری منصوب شده‌اند.

6- دلایل تشكیل حكومت اسلامی را نام ببرید ؟ ( 75/ ) ص 53 و 54

سه دلیل در کتاب ذکر شده است:
1- جامعیت دین اسلام
2- ضرورت اجرای احکام اسلام
3- ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت

7- به ترجمه آیات زیر نگاه كنید و مشخص نمایید كه آیات بر كدام یك از قلمروهای رسالت پیامبر اكرم ( ص ) دلالت دارد ؟( 75 /) ص 55

ترجمه آیات

قلمرو رسالت

1- بدین گونه تو را در میان امتی كه پیش از ایشان مردمان دیگری بودند ، فرستادیم تا آنچه را به تو وحی می كردیم بر آنان بخوانی ... ( رعد 30 )

2- بگو از خدا و رسول اطاعت كنید ، پس اگر روی بگردانید ، همانا كه خداوند كافران را دوست ندارد . ( آل عمران 32 )

3- به یقین ،خدابرمؤمنان منت نهاد كه رسولی از خودشان در میانشان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاكشان گرداند و كتاب و حكمت به آنان بیاموزد ، قطعاً پیش از آن در گمراهی آشكاری بودند . ( آل عمران 164 )


1- ابلاغ وحی ( دریافت وحی و رساندن آن به مردم)
2- ولایت ظاهری (سرپرستی جامعه برای ا جرای قوانین الهی)
3- مرجعیت علمی ( تعلیم و تبیین تعالیم دین)

8- الف : این جمله پیامبر اكرم (ص ) را تكمیل كنید و ترجمه اش را در مقابل بنویسید . ( 2 ) ص 69 تا 71
من كنت مولاه ...............................
ترجمه : ...........................................................
ب : پیامبر اكرم ( ص ) این عبارت را در چه واقعه ای بیان كرد ؟
ج: آیا می توان گفت كلمه « مولا » در این عبارت به معنی دوست است ؟ چرا ؟

الف: فهذا علی مولا : ترجمه : هرکس که من ولی و سرپرست اویم، علی نیز ولی و سرپرست اوست.
ب: در واقعه غدیر خم
ج: به یکی از موارد اشاره شود کافی است.
1- معنی آن دوست نیست، زیرا قبل از آن، پیامبر(ص) پرسیدند چه کسی به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است.
2- خیر، زیرا قبل از آن آیه‌ای نازل شد که ا گر این مأموریت را انجام ندهی، رسالت خود را انجام نداده‌ای و دوستی نمی‌تواند مساوی با رسالت باشد. 3- خیر، زیرا بعد از اعلام پیامبر اکرم (ص) مردم به نشانه‌ی تعیین جانشین با حضرت علی (ع) بیعت کردند و تبریك گفتند.

9- ترجمه آیه 144 سوره آل عمران چنین است « و محمد ( ص ) نیست مگر رسولی كه پیش از او رسولان دیگری بودند . پس اگر او بمیرد یا كشته شود ، آیا به عقب بر خواهید گشت ؟ هر كس به عقب بازگردد به خدا هیچ گزندی نرساند و خداوند به زودی پاداش سپاسگزاران را می دهد »‌ ( 1 ) ص 84 و 86
با توجه به آیه توضیح دهید :
الف : مهم ترین خطری كه پس از رحلت رسول خدا مسلمانان را تهدیدمی كرد ، چه بود ؟
ب : سپاسگذاران واقعی نعمت وجود رسول خدا ( ص ) پس از رحلت ایشان چه كسانی هستند ؟

پاسخی با مضمون زیر:
الف – بازگشت به جاهلیت
ب- باقی ماندن بر مسیری که پیامبر اکرم (ص) ترسیم کرده است .

10- اصل تقیه چیست و چرا ائمه اطهار ( ع ) از این اصل بهره می بردند ؟ ( 1 ) ص 103

جوابی با مفهوم پاسخ زیر:
- تقیه یعنی مخفی نگه‌داشتن اقدامات و مبارزات از دشمن
- برای این که در عین ضربه زدن به دشمن، کم‌تر ضربه بخورند.

11- غیبت امام زمان ( عج ) در مقابل ظهور است یا حضور ؟ توضیح دهید . ( 1 ) ص 110 و 111

در مقابل ظهور ، زیرا امام زمان (عج) در میان مردم حضور دارد ولی مردم ایشان را نمی‌بینند و در پایان دوره‌ی غیبت بر مردم ظاهر می‌شوند.

12- بنا بر آیه 11 سوره رعد كه می فرماید « خداوند وضع هیچ قومی را تغییر نمی دهد مگر این كه آنها وضع خود را دگرگون سازند » علت اصلی غیبت امام زمان( عج ) چیست ؟ ( 1 ) ص 109 و 110

جوابی با مضمون « عدم آمادگی مردم برای ظهور وجود امام زمان (عج) » کافی و صحیح است.

13- معنای آیه زیر را تكمیل كنید و پیام آن درباره آینده تاریخ را بنویسید . ( 5/1 ) ص 117 تا 119 ولقد كتبنا فی الزبور همانا نوشتیم در زبور من بعد الذكر پس از ذكر ( تورات ) ان الارض یرثها عبادی الصالحون ................................... پیام آیه :

ترجمه: همانا زمین را بندگان صالح خداوند به ارث می‌برند.
پیام: وعده خداوند برای به قدرت رسیدن بندگان صالح در جهان است.

14- الف : معنای آیه زیر را تكمیل كنید . ( 5/1 ) ص 131 و 132
- اللّه ولی الذینءامنوا خداوند سرپرست مؤمنان است .
- یخرجهم من الظلمات الی النور آنان را از ظلمات ها به نور خارج می كند
- والذین كفروا اولیاء هم الطاغوت و كافران ، اولیائشان طاغوت است
- یخرجونهم من النور الی الظلمات ....................................................
- اولئك اصحاب النار ....................................................
- هم فیها خالدون .....................................................
ب : بر اساس این آیه ، پیام های زیر را تكمیل كنید
1- كسی می تواند از نور به تاریكی درآید كه ...................................................
2- آن كسی كه فرمان الهی را نپذیرد ....................................................

تکمیل ترجمه: خارج می‌کنند آن‌ها را از نورها به سوی تاریکی‌ها (ظلمت‌ها). آن‌ها اهل جهنم (آتش) هستند. که در آن‌ (جهنم – آتش) جاودانه‌اند.
- ایمان به خدا داشته باشد و ولایت و سرپرستی او را بپذیرد. ( هر بخش که نوشته شود کافی است.)
- در دایره ولایت طاغوت قرار می‌گیرد و از نور به سوی ظلمت می‌رود و برای همیشه به عذاب گرفتار می‌شود. هر بخش كه نوشته شود كافی است.

15- بنا بر نامه امام علی ( ع ) به مالك اشتر توضیح دهید كه : ( 1 ) ص 143 و 144
الف : چرا رهبر باید عیب جویان را از خود دور كند ؟
ب : چرا نباید افراد افراد نیكوكار و بد كار در نظر رهبر یكسان باشند ؟


الف - زیرا رهبر باید بیش از دیگران در پنهان کردن عیوب مردم بکوشد.
ب- زیرا نیکوکاران به کار خیر بی‌رغبت می‌شوند و بدکاران به کار بد تشویق می‌شوند.

16- چرا انسان كریم از انجام گناه پروا دارد ؟ ( 1 ) ص 151 و 152

پاسخی با مضمون جواب زیر: زیرا او درک می‌کند که گناه با عث حقارت او می‌شود و عزت نفس او از بین می‌رود (عزت نفس او را از بین می‌برد.)

17- برترین زمینه تشكیل خانواده چیست ؟ چرا ؟ ( 1 ) ص 166 و 167

( 1 )

تسهیل در رشد معنوی و اخلاقی است. زیرا رشد و تعالی معنوی و اخلاقی از اهداف مهم زندگی انسان است، استحکام و پایداری خانواده را بیش‌تر می‌کند و افراد خانواده را بیش‌تر به هم پیوند می‌دهد. (در تبیین چرایی، جوابی با مفهوم بالا کافی است.)

18- نفقه چیست و بر عهده چه كسی است ؟ نتیجه آن چیست ؟ ( 1 ) ص 182 و 183

نفقه، هزینه‌ی زندگی خانوادگی است، که بر عهده مرد است. یکی از نتایج آن این است که زن بدون دغدغه بتواند به تربیت فرزندان اقدام کند.

19- چرا پیشوایان ما توصیه كرده اند كه در انتخاب همسر با پدر و مادر مشورت كنیم و به نظرات آن ها اهمیت دهیم ؟ ( 1 ) ص 169 و 170

جوابی با مفهوم زیر ( به دو مورد اشاره شود، کافی است)
1- پدر و مادر به فرزند خود علاقه و محبت دارند، خوشبختی آن‌ها را می‌خواهند
2- دارای تجربه و پختگی هستند و بهتر می‌توانند خصوصیات افراد را دریابند.

 

كدام یك از قلمروهای رسالت در امامت تداوم نمی یابد ؟ ( 5/ ) ص62
الف : مرجعیت علمی
ب : ولایت و رهبری
ج : ولایت معنوی
د : دریافت وحی

د: دریافت وحی

2) آیه مباركه « افلا یتدبرون القرآن ولو كان من عند غیر اللّه لوجدوا فیه اختلافاً كثیرا ، آیا در قرآن نمی اندیشند اگر نزد غیر خدا می بود در آن ناسازگاری می یافتند » بر كدام از جنبه های اعجاز دلالت دارد ؟ ( 5/ ) ص 41
الف : نشانه های لفظی و ظاهری
ب : انسجام و وحدت درونی ، در عین نزول تدریجی
ج : امی بودن رسول خدا
د : تازگی و شادابی دائمی

ب: انسجام و وحدت درونی، در عین نزول تدریجی

3) حدیث منزلت بر چه امری دلالت دارد ؟ ( 5 / ) ص 67تا29
الف : حضرت محمد ( ص ) آخرین پیام آور الهی است
ب : امام علی ( ع ) جانشین پیامبر ( ص ) است
ج : جایگاه حضرت علی ( ع ) را نسبت به پیامبر ( ص ) مشخص می كند
د : برهه امور بیان شده در گزینه الف ، ب و ج دلالت دارد

د: برهمه‌ی امور بیان شده در گزینه‌های الف، ب و ج دلالت دارد

4) آیه زیربه كدام یك از زمینه های تشكیل خانواده اشاره دارد . ( 5/ ) ص167تا164
«و من آیاته ان خلق لكم من انفسكم ازواجاً لتسكنوا الیها »
الف : رفع نیاز جنسی
ب : تسهیل در رشد معنوی اعضای خانواده
ج : به دست آوردن آرامش و انس روحی
د : رشد و پرورش فرزندان

ج: به دست آوردن آرامش و انس روحی با همسر

5) كدام یك از عبارات زیر درست و كدام یك نادرست است ؟
الف : هر ولی فقیهی مرجع تقلید نیز هست (5/ ) ص141
ب : خدا فراموشی سبب خود فراموشی است ( 5/ ) ص153
ج : منشأ اختلاف و چنددینی ، وجود پیامبران متعدد است . ( 5/ ) ص26

الف: درست است. ب - درست است . ج - نادرست است.

6) عبارات زیر را تكمیل كنید :
الف : غیبت امام زمان ( عج ) در مقابل ظهور است نه در مقابل .......................... ( 5/ ) ص110
ب : از نظر امام صادق ( ع ) مرد مناسب همسری كسی است كه پاكدامن باشد و بر .................. توانا باشد.(5/) ص171

الف: حضور
ب : « تأمین زندگی »‌یا برآورده کردن نیازهای زندگی یا دخل و خرج زندگی (هر یک از این عبارات و عبارت‌هایی شبیه به آن‌‌ها درست است.)

7) چرا قرآن كریم مردم را به مطالعة سرگذشت اقوام گذشته دعوت كرده است ؟ (5/) ص85تا83

عباراتی شبیه به هر یک از عبارات زیر درست است.
- تا از سرنوشت گذشتگان عبرت بگیرند.
- تا کارهایی که سبب نابودی آن‌ها شده را بشناسند و آن‌ها را انجام ندهند.
- تاکارهای بد آنان را تکرار نکنند.

8) از مسئولیت های مشخص منتظر امام زمان ( عج ) دو مورد را نام ببرید . ( 5/ ) ص125تا124 ب : ولی فقیه

)دو مورد از موارد زیر کفایت می‌کند:
- تقویت ایمان
- ایجاد آمادگی یا آماده شدن برای زمان حضور امام (عج)
- تقویت محبت و معرفت به امام (عج) یا ( شناخت درست امام )
- پیروی از امام عصر (عج) یا انجام دادن کارهایی که امام می‌پسندد.
- دعا برای ظهور امام(عج)

9) دو راه مناسب از راههای شناخت همسر آینده خود كه مناسب با فرهنگ اسلامی باشد را بیان كنید ؟( 5/ ) ص173

دو مورد از موارد زیر کفایت می‌کند:
- تحقیق درباره‌ی خانواده‌ی همسر و اعضای خانواده در محل زندگی و کار
- شناخت دوستان همسر و افرادی که با آن‌‌ها معاشرت دارد.
- تحقیق درباره‌ی روحیات و خلقیات همسر در محیط کار یا محل تحصیل
- معاشرت خانواده‌های دو طرف با یک‌دیگر
- مشورت با افراد قابل اعتمادو دارای تجربه
- گفت‌وگو با یک‌دیگر در جلسات حضوری و طرح نظریات و دیدگاه‌ها درباره‌ی موضوعات مختلف

10) پیام آیه زیر را بنویسید : ( 5/ ) ص 156تا155
من كان یرید العزه فللّه العزه جمیعاً . هر كس عزت و سر بلندی می خواهد همه عزت از آن خداست .

هرکدام از موارد زیر بیان شود درست است :
- راه پرورش عزت و کرامت نفس، پیروی از فرمان‌های خداست.
- خداوند سرچشمه عزت است . برای به دست آوردن عزت باید به سوی خدا رفت و از دستوراتش اطاعت کرد.
- بدون اطاعت و پیروی از خداوند نمی‌توان به عزت و کرامت رسید.

11) علت غیبت امام عصر ( عج ) چیست ؟ ( 1 ) ص109

هرکدام از عبارات زیر نوشته شود درست است و کفایت می‌کند.
- قدرناشناسی و ناسپاسی مردم و در خطر بودن جان آن امام بزرگوار
- حاکمان بنی‌عباس می‌خواستند ایشان را از بین ببرند و مردم هم لیاقت نداشتند.

12) رابطه میان كرامت نفس و گناه را توضیح دهید ؟ ( 1 ) ص 153تا150

هر توضیحی که معنای زیر را برساند کامل است:
انسانی که کرامت نفس داشته باشد از گناه دوری می‌کند و گناه سبب می‌شود که کرامت نفس انسان از بین برود.

13) در عصر غیبت مرجعیت علمی و حكومت اسلامی در چه شكل هایی استمرار می یابند ؟ ( 1 ) ص136

مرجعیت علمی در شکل مرجعیت فقیه یا (مرجع تقلید) ادامه می‌یابد و حکومت اسلامی در چهارچوب ولایت فقیه استمرار می‌یابد

14) دو مورد از دلایل ضرورت تشكیل حكومت اسلامی را نام ببرید ؟ ( 1 ) ص 55تا53

ضرورت تشکیل حکومت اسلامی سه دلیل دارد که عبارتنداز: 1- جامعیت دین اسلام 2- ضرورت اجرای احکام اسلامی مانند عدالت اجتماعی 3- ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت .

(ذکر دو دلیل کافی است . اما اگر دانش‌آموز به جای آوردن این عناوین، توضیحات آن را آورده باشد درست است و لازم نیست عین این عناوین ذکر شود )

15) انتظار ظهور امام زمان ( عج ) چه تأثیری در شخص منتظر می گذارد ؟ ( 1 ) ص 121

انتظار ظهور امام زمان (عج) سبب می‌شود که انسان برای جلب رضایت و خشنودی امام تلاش کند کارهای خوب و نیک انجام دهد و از کارهای ناشایست دوری گزیند و به آینده امیدوار باشد و با شور و نشاط به فعالیت بپردازد.

16) آیا نقش هایی كه اسلام برعهدة اعضای خانواده قرار داده می توان جابه جا كرد ؟ چرا ؟ ( 1 ) ص 186تا181

خیر، زیرا نقش‌ها و وظایفی که اسلام بر عهده‌ی اعضاء خانواده قرار داده، متناسب با ویژگی‌های زن و مرد مشخص شده است و این ویژگی‌ها متفاوت است لذا وظایف آن‌ها نیز متفاوت می شود پس نمی‌توان آن نقش‌ها را جابه جا کرد.

17) میان انتخاب ولی فقیه و مرجع تقلید چه تفاوتی وجود دارد ؟ ( 1 ) ص141

( 1 )

در انتخاب مرجع هر فرد، از راه‌هایی که مشخص شده، مرجع تقلید خود را انتخاب می‌کند اما ولی فقیه در یک انتخاب عمومی، انتخاب می‌شود و مورد قبول مردم قرار می‌گیرد.
توجه : اگر دانش‌آموزان به این نکته اشاره کنند که ( انتخاب مرجع یک وظیفه‌ی شخصی است و هر شخص مرجع تقلید خود را انتخاب می‌کند لذا مراجع تقلید زیاد هستند امّا ولی فقیه از میان فقها برگزیده می‌شود و یک نفر است و مورد قبول مردم است ) نیز درست است.

18) آیه زیر را ترجمه كنید : الف : وجعل بینكم موده و رحمه ( 1 ) ص164 ب : و وصینا الانسان (5/ ) ص179 ان فی ذلك لایات بوالدیه احساناً لقوم یتفكرون حملته امه كرها مادرش با دشواری او را حمل كرد ووضعته كرها و به دشواری وضع حمل كرد

الف: و میان شما (بین شما)‌دوستی و رحمت قرار دادیم (5/0 نمره) در آن نشانه‌هایی است (25/0 نمره) برای قومی که می‌اندیشند (فکر می‌کنند) (25/0 نمره) ب: و سفارش (وصیت) کردیم انسان را (25/0 نمره) به نیکی (احسان) به پدر و مادرش (25/0 نمره)

19)آیه زیر را ترجمه كنید سپس بنویسید كه به كدام یك از قلمروها ی رسالت اشاره دارد ؟ ( 5/1 ) 54تا51 قل اطیعوا اللّه والرسول .................... فان تولوا پس اگر روی بر تابند فان اللّه لا یحب الكافرین ....................

ترجمه: بگو اطاعت (پیروی) کنید خدا را و پیامبر (رسول ) را (5/0 نمره) خداوند کافران را دوست ندارد . (5/0 نمره) این آیه به قلمرو ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانین الهی دلالت دارد . (5/0 نمره) آوردن عبارت « ولایت ظاهری» نیز کفایت می‌کند.

20) مردم نسبت به حكومت اسلامی چه مسئولیتی دارند ؟ ( 5/1 ) ص144

ممکن است به این سؤال به دو شیوه‌ی کلی و مصداقی جواب داده شود که هر دو درست است و نوشتن یکی از آن دو شیوه کفایت می‌کند.
جواب کلی: افراد جامعه وظیفه دارند تلاش کنند که حکومت و نظام ادامه یابد و در همه‌ی زمینه‌ها رشد و پیشرفت نماید
جواب مصداقی: (آوردن دو مصداق از مصادیق زیر کفایت می‌کند ) مثلاً دانش‌آموز بگوید که باید تلاش کنیم و درس بخوانیم تا کشور را رشد دهیم، از کشور خود در مقابل دشمنان دفاع نمائیم .(به مسئولان امر به معروف و نهی از منکر نمائیم. اگر جایی خطایی صورت می‌گیرد برای رفع آن‌ها تلاش کنیم و ...

21) چرا امامان بزرگوار شیعه از شیوه های متفاوت در مبارزه با حاكمان استفاده كرده اند ؟ ( 2 ) ص103

امامان بزرگوار با توجه به شرایط زمان خود شیوه‌ی مبارزه با حکومت‌ها را انتخاب می‌کردند تا با انتخاب روش مناسب زمان خود هم اسلام را حفظ کنند و هم به مرور زمان و به تدریج پایه‌های حکومت‌های ستم سست شود